هبلکس چیست؟ + مزایا و معایب بلوک هبلکس AAC

سنگینی بار مرده سازه و افت حرارتی جداره‌ها، سودآوری و ایمنی پروژه‌های ساختمانی را مستقیماً هدف می‌گیرد. عبور از مصالح سنتی پرمصرف به سمت مصالح استاندارد، تصمیم اصلی مهندسان در فاز سفت‌کاری است.

بلوک‌های اتوکلاو شده هبلکس توانسته‌اند توازن دقیقی میان وزن سبک، سرعت بالا و عایق‌بندی یکپارچه برقرار کنند. با ما همراه باشید تا مزایا و معایب بلوک هبلکس را بررسی کنیم و بیشتر با این محصول آشنا شویم.

بلوک هبلکس چیست و فرایند اتوکلاو چگونه خواص آن را متحول می‌کند؟

هبلکس (AAC) بتن سبک هواداری است که از ترکیب ماسه سیلیسی، سیمان پرتلند، آهک هیدراته، آب و مقدار کنترل‌شده‌ای پودر آلومینیوم حاصل می‌شود. واکنش پودر آلومینیوم با سیمان و آهک، حباب‌های یکنواخت گاز هیدروژن را به وجود می‌آورد. این فرایند حجم دوغاب را سه برابر می‌کند. پس از گیرش اولیه، کیک بتنی با سیم‌های دقیق به ابعاد استاندارد برش می‌خورد.

سپس پخت هیدروترمال داخل اتوکلاو با فشار ۱۲ اتمسفر و دمای ۱۹۰ درجه سانتی‌گراد به مدت حدود ۱۲ ساعت آغاز می‌شود. حاصل این واکنش، تولید بلورهای معدنی هیدروسیلیکات کلسیم موسوم به توبورمورایت (Tobermorite) است. این ساختار بلوری، انقباض ناشی از خشک‌شدن را مهار می‌کند و وزن حجمی خشک بلوک را به محدوده استاندارد ۴۵۰ تا ۶۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب می‌رساند. در جدول زیر مشخصات هبلکس آورده شده است:

راهنمای انتخاب ابعاد استاندارد هبلکس در دیوارچینی

بعد از این‌که متوجه شدیم هبلکس چیست، باید بدانیم که هر کدام از ضخامت‌های بلوک هبلکس برای چه کاربردی مناسب هستند؟:

• ضخامت ۲۰ و ۱۵ سانتی‌متر: کاربرد اصلی در دیوارهای پیرامونی ساختمان، داکت‌های تاسیساتی و دیوارهای مشترک بین دو واحد مسکونی برای دستیابی به تاییدیه مبحث ۱۹ و ایزولاسیون صوتی.
• ضخامت ۱۰ سانتی‌متر: بهترین گزینه برای تیغه‌بندی فضاهای داخلی، اتاق‌ها و سرویس‌های بهداشتی با هدف آزادسازی فضای مفید معماری.
• ضخامت ۷.۵ یا ۵ سانتی‌متر: مناسب برای پوشش لوله‌ها، والدرپوش‌ها و باکس‌سازی‌های دکوراتیو بدون تحمیل بار اضافی.

مزایا و معایب بلوک هبلکس

تصمیم‌گیری برای خرید نیازمند شناخت همزمان مزایا و معایب بلوک هبلکس است. در ادامه این موارد را بررسی می‌کنیم:

مزایای هبلکس

استفاده از هبلکس به دلیل ساختار متخلخل و ابعاد مهندسی‌شده، مزایای زیر را به همراه دارد:

• سبک‌سازی سازه و مهار زلزله: وزن مخصوص پایین هبلکس، بار مرده ساختمان و در نتیجه نیروی برشی زلزله (برش پایه) را طبق استاندارد ۲۸۰۰ کاهش می‌دهد.
• عایق‌بندی یکپارچه حرارتی: ضریب هدایت حرارتی بسیار پایین بلوک، مانع انتقال دما شده و مصرف انرژی در فصول سرد و گرم را مهار می‌کند.
• حذف لایه گچ و خاک: رواداری ابعادی دقیق (زیر ۱.۵ میلی‌متر) سطح دیوار را کاملاً شاقول نگه می‌دارد؛ در نتیجه لایه گچ و خاک حذف شده و سفیدکاری مستقیم اجرا می‌شود.
• کاهش پرت و سهولت تاسیسات: برش‌پذیری آسان با اره، دورریز مصالح را به زیر ۲ درصد رسانده و مسیر شیارزنی لوله‌ها و کابل‌های برق را بدون تخریب جانبی فراهم می‌کند.

معایب هبلکس

به‌کارگیری بلوک‌های هوادار نیازمند رعایت الزامات خاص کارگاهی است تا از افت کیفیت و آسیب‌های ساختاری دیوار جلوگیری شود. برخی از معایب هبلکس عبارتند از:

• عدم تحمل بار ثقلی: مقاومت فشاری پایین‌تر هبلکس نسبت به بتن معمولی، کاربرد آن را صرفاً به تیغه‌چینی و دیوارهای غیرباربر میان‌قابی محدود می‌کند.
• شکنندگی لبه‌ها در باربری: لبه‌های بلوک در اثر ضربه یا تخلیه غیراصولی لب‌پر می‌شوند و الزاماً باید با بسته‌بندی پالت و تسمه‌کشی حمل گردند.
• جذب آب اولیه بالا: سطح بلوک پیش از اجرای ملات نیازمند رطوبت‌دهی است؛ در غیر این صورت، آب چسب کشیده شده و اتصال بلوک‌ها پوک می‌شود.
• نیاز به اتصالات خاص: نصب بارهای سنگین مانند کابینت یا رادیاتور روی دیوار هبلکس تنها با رول‌پلاک‌های مخصوص بتن سبک (پروانه‌ای یا حلزونی) امکان‌پذیر است.

هبلکس بهتر است یا سفال؟

برای اینکه بدانیم هبلکس بهتر است یا سفال، نباید صرفاً نرخ خرید هر یک عدد بلوک بررسی شود؛ برآیند ریالی دستمزد، ملات و لایه‌های نازک‌کاری تعیین‌کننده است. سفال با ملات سنتی ماسه و سیمان اجرا می‌شود که علاوه بر ایجاد پل‌های حرارتی پرتعداد، وزن دیوار را به بالای ۲۰۰ کیلوگرم در هر مترمربع می‌رساند. همچنین ناشاقولی قالب‌های سفالی، مصرف گچ و خاک ضخیم را اجتناب‌ناپذیر می‌کند.

در سوی مقابل، هبلکس با ملات خشک آماده پلیمری با ضخامت ۲ میلی‌متر چیده می‌شود. این شیوه، بار مرده مترمربع دیوار را به حدود ۸۰ کیلوگرم می‌رساند. سرعت چینش این بلوک‌ها به علت ابعاد بزرگ (معمولاً ۶۰ در ۲۵ سانتی‌متر) حدود ۲.۵ برابر سریع‌تر از تیغه سفالی است.

حذف کامل گچ و خاک، کاهش ۵۰ درصدی مصرف سیمان در دیوارچینی و سبکی سازه در طراحی میلگردها، اختلاف بهای اولیه خرید هبلکس را خنثی کرده و هزینه نهایی هر مترمربع دیوار آماده را تا حدود ۱۵ درصد در کل پروژه بهینه می‌کند.